Gert-Jan van der Heiden: Philosophy of translations

Auteur(s): admin

During the symposium we will explore, expand and adjust the limits of philosophy and the limitations we put up within our own thought. One of our subjects, for example, is language: What can and cannot be expressed in philosophy? Is philosophy constrained by language? And in what way do differences between languages contribute to philosophy? In the text below Gert-Jan van der Heiden gives a short introduction of his lecture: “The contemporary hermeneutic conception of translation derives from two different experiences of ...

Martine Berenpas: Do you need to translate the untranslatable?

Auteur(s): admin

One of our speakers next week is Martine Berenpas, a PhD candidate at  Universiteit Leiden. In the text below she gives a short introduction of  her lecture next week. Do you need to translate the untranslatable? Derrida and Zhuangzi on the deconstruction of language. In this lecture I will reflect on the significance and the challenges of comparative thinking. Through the comparison of Derrida’s deconstruction of the “metaphysics of presence” and Zhuangzi’s mockery of representational language, we will experience what the value ...

Splijtstof Symposium 2018: Splijtstof Kijkt verder?

Auteur(s): Bestuur Splijtstof

    [English follows Dutch] SPLIJTSTOF KIJKT VERDER? Heuglijk nieuws: op vrijdag 25 mei zal alweer de vierde editie van het jaarlijkse Splijtstofsymposium plaatsvinden! Dit jaar zal het symposium in het teken staan van de zin “Splijtstof kijkt verder?”. Verder dan wat? Een gezegde leert ons dat de mens verder moet kijken dan de eigen neus lang is om tot een degelijke opvatting te komen over de wereld. De filosofie kijkt van alle wetenschappelijke disciplines misschien nog wel het verst: vanzelfsprekendheden worden in twijfel ...

Gert-Jan van der Heiden: Philosophy of translations

Auteur(s): admin

During the symposium we will explore, expand and adjust the limits of philosophy and the limitations we put up within our own thought. One of our subjects, for example, is language: What can and cannot be expressed in philosophy? Is philosophy constrained by language? And in what way do differences between languages contribute to philosophy? In the text below Gert-Jan van der Heiden gives a short introduction of his lecture: “The contemporary hermeneutic conception of translation derives from two different experiences of the foreign language, which we could term ‘the hermeneutic experience’ and ‘the experience of the foreign’. I want to discuss what these two experiences are, how they are present in the work of some of the contemporary hermeneutic thinkers and, if time allows, how they derive from German Romantic notions of translation. In particular, I will propose that (1) the ...

Martine Berenpas: Do you need to translate the untranslatable?

Auteur(s): admin

One of our speakers next week is Martine Berenpas, a PhD candidate at  Universiteit Leiden. In the text below she gives a short introduction of  her lecture next week. Do you need to translate the untranslatable? Derrida and Zhuangzi on the deconstruction of language. In this lecture I will reflect on the significance and the challenges of comparative thinking. Through the comparison of Derrida’s deconstruction of the “metaphysics of presence” and Zhuangzi’s mockery of representational language, we will experience what the value is of comparing philosophies separated across time, space, language and culture. We will see that the relationship between thought, speech and writing is as much a part of China’s philosophical tradition as it is that of the West, but we will also see that Derrida and Zhuangzi take different paths when confronted by the limits of logos. In the end, ...

Splijtstof Symposium 2018: Splijtstof Kijkt verder?

Auteur(s): Bestuur Splijtstof

    [English follows Dutch] SPLIJTSTOF KIJKT VERDER? Heuglijk nieuws: op vrijdag 25 mei zal alweer de vierde editie van het jaarlijkse Splijtstofsymposium plaatsvinden! Dit jaar zal het symposium in het teken staan van de zin “Splijtstof kijkt verder?”. Verder dan wat? Een gezegde leert ons dat de mens verder moet kijken dan de eigen neus lang is om tot een degelijke opvatting te komen over de wereld. De filosofie kijkt van alle wetenschappelijke disciplines misschien nog wel het verst: vanzelfsprekendheden worden in twijfel getrokken, en er wordt geprobeerd onduidelijkheden te duiden. Maar hoe ver reikt de filosofische blik nu eigenlijk? Kijken we als filosoof wel ver genoeg voorbij onze neus? Is onze blik op dit moment wel op het juiste gericht? En hebben we misschien juist het kijken naar onze neus verwaarloosd? Alle geïnteresseerden zijn van harte welkom om dit symposium bij te wonen ...

Een pleidooi voor kinderlijke verwondering

Auteur(s): Daan Keij

[Dit artikel is gepubliceerd in Splijtstof 46-2]   Kinderen kunnen soms verrassen met hun verwonderde blikken en uitspraken. Kan de filosoof iets van hen leren? Karl Jaspers denkt van wel: “Niet zelden hoor je uit een kindermond een diepzinnigheid die direct naar de kern van het filosoferen voert.”[1] Deze analogie tussen kind en filosoof zien we ook in iets anders terug: ik heb mij laten vertellen dat de Japanse taal hetzelfde karakter zowel voor ‘kind’ als voor ‘filosoof’ gebruikt. Dit citaat van een autoriteit gecombineerd met een triviaal feitje geeft ons genoeg aanleiding om de verbanden tussen verwondering, kindheid en filosoferen verder te verkennen. Wat is nu precies verwondering? En wat is dan de kindheid die in de verwondering van zich blijk geeft? Voor mij is het kenmerkende van de filosofie dat zij, bij al haar vragen en onderzoekingen, steeds ook – al ...

Kijken door de ogen van een Ander

Auteur(s): Karlijn Ligtenberg, Senne Nout, Piet Wiersma

[Dit artikel is gepubliceerd in Splijtstof 45-4] Frans de Waal - Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn? / Atlas Contact / 2016 / ISBN 9789045028583 / Prijs: 24,99 Door Piet Wiersma   Waarin verschillen menselijke cognitie en intelligentie van die van dieren? Kunnen mensen zichzelf middels de wetenschap toegang verschaffen tot de belevingswereld van andersoortigen? Belangrijker nog: hoe kun je dat onderzoeken? In Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn? neemt bioloog Frans de Waal de lezer mee op safari door wat hij de wetenschap van de evolutionaire cognitie noemt. Struinend van experiment tot experiment – zowel in het wild als in laboratoria – verbrijzelt de Waal de meest diepgewortelde vooroordelen over de exceptionaliteit van menselijke cognitie en intelligentie. Waar Darwin nog fier proclameerde dat het verschil tussen mens en dier er ongetwijfeld één moest zijn van ...

Dawn of Immortality: Dusk of Identity?

Auteur(s): Daphne Broeks

[Dit artikel is gepubliceerd in Splijtstof 45-2] While the Elixir of Life does indeed extend life, it must be drunk regularly, for all eternity, if the drinker is to maintain his immortality. Therefore, Voldemort would be entirely dependent on the Elixir, and if it ran out, or was contaminated, or if the Stone was stolen, he would die just like any other man. Voldemort likes to operate alone, remember. I believe that he would have found the thought of being dependent, even on the Elixir, intolerable. Of course he was prepared to drink it if it would take him out of the horrible part-life to which he was condemned after attacking you, but only to regain a body. Thereafter, I am convinced, he intended to continue to rely on his Horcruxes: he would need nothing more, if only he could regain ...

Splijtstof interviewt Martin Drenthen

Auteur(s): Senne Nout, Piet Wiersma

Dr. Martin Drenthen, expert op het gebied van milieufilosofie, is Universitair hoofddocent Philosophy aan het Institute for Science, Innovation and Society, een speciaal onderdeel van de Nijmeegse Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica, opgericht in 2005 met als doel om de maatschappelijke inbedding van wetenschap door middel van onderzoek te analyseren, evalueren en verbeteren. Wij, twee dappere redacteurs, waagden de oversteek van het Erasmus- naar het Huygensgebouw. In dit filosofische ‘buitengewest’, tussen de opgezette dieren en plantenweelde, spraken we Drenthen over milieu-ethiek, wildheid, veldwerk en lastige natuur – en is die kloof tussen ‘onze’ filosofie hoog in de toren en de filosofie van de natuurwetenschappen nou echt wel zo groot?   Wat kunt u vertellen over uw onderzoek en uw positie op deze faculteit? "Ik ben universitair hoofddocent bij het ISIS, het Institute for Science, Innovation and Society, een instituut dat is voortgekomen ...

Inhoud lezingen Splijtstofsymposium

Auteur(s): admin

13.45 Eerste hoofdlezing (e15.19/41): Martin Drenthen zal in zijn lezing betogen dat een universalistische, op algemene principes gestoelde milieuethiek onvoldoende recht doet aan de bestaande morele relaties tussen mensen en hun omgeving, en  laten zien hoe de zorg en bekommernis om specifieke landschappen vaak vervlochten is met welbepaalde noties over morele identiteit en over het goede leven. Ethics of place is de tak van de milieufilosofie die de bijzondere relatie die mensen kunnen hebben met een bepaald landschap waarmee ze zich verbonden voelen in ethische termen probeert te denken.  Anderen menen juist dat de kern van de milieufilosofie ligt in een radicale cultuurkritiek die zich juist distantieert van bestaande verhoudingen. Want leidt plaatsverbondenheid niet al gauw tot een louter nostalgische en conservatieve houding? Of bestaat er ook een kritischer vorm van plaatsethiek? Martin Drenthen zal deze vraag illustreren aan de hand ...

Call for Papers Splijtstof Symposium: In het Wild

Auteur(s): Splijtstof

Call for Papers [English follows Dutch] Splijtstof in het wild: ‘Wijsbegeerte in de ban van wildernis en dierzaamheid’ Op woensdagmiddag 24 mei organiseert Wijsgerig Faculteitsblad Splijtstof alweer de 3e editie van het jaarlijkse Splijtstofsymposium. Naast de twee hoofdlezingen die verzorgd zullen worden, is er ook de ruimte voor studenten om hun filosofische werk in de vorm van een korte presentatie uiteen te zetten. Filosofische vragen over de status van mens en dier, en vooral de verhouding tussen de twee, zijn er altijd al geweest. Tegenwoordig is er echter steeds meer wetenschappelijk onderzoek dat wijst op het bestaan van graduele verschillen in plaats van duidelijke breuklijnen tussen mens en dier. Tel daarbij op dat de relatie tussen mens en milieu misschien wel belangrijker is dan ooit, en je krijgt tal van vragen over mens, dier, natuur, milieu, en hoe die in verhouding tot elkaar staan. Doen ...

Het gebrek en de techniek: Bernard Stieglers pharmacologie

Auteur(s): Boris van Meurs

  Het gebrekkige dier Nietzsche schrijft, in Jenseits von Gut und Böse, dat de mens een 'nog niet vastgesteld dier' is. Dit betekent dat het aan de mens zelf is om te bepalen wie hij wordt. Volgen we deze gedachte, dan is er geen essentie of rotsvaste definitie van het menselijke: de mens komt zichzelf tegen als een vraag. Een vraag die wijzelf als mens dienen te beantwoorden. Het niet vastgestelde dier is bestemd om onbestemd te zijn: een zoeker, denker, schepper — telkens trachtend het gebrek aan vastigheid in zichzelf te compenseren. We horen het inzicht van Nietzsche weergalmen in het denken van de techniekfilosoof Bernard Stiegler, over wie dit artikel zal gaan. Stiegler schrijft dat de techniek een compensatie is voor het gebrek dat het menselijke markeert. De onderbepaaldheid van het menselijke betekent namelijk dat de mens aan zichzelf niet genoeg ...